Burn-out toenemend verschijnsel op agrarisch bedrijf

Tekst:                          Dik Veefkind, AgroCoach

Gepubliceerd:            online blog boerenbuisiness.nl

Datum:                        26 november 2017

Burn-out toenemend verschijnsel op agrarisch bedrijf

Veel agrarisch ondernemers staan langdurig onder grote druk waardoor het aantal mensen met burn-out klachten toeneemt. Het probleem is dat deze klachten vaak te laat opgemerkt, te lang genegeerd of onderschat worden en dat de persoonlijke en bedrijfsmatige gevolgen verstrekkend zijn. De druk die door veel ondernemers ervaren wordt heeft vaak financiële, relationele en/of psychische oorzaken. Van de Nederlandse beroepsbevolking heeft ca. 1 miljoen mensen last van een burn-out. Laten we eens kijken wat burn out precies is.

Burn-out betekent letterlijk opgebrand. Iemand met een burn-out heeft geen balans meer tussen energie opdoen die nodig is om het dagelijks werk te kunnen verrichten (door voldoende rust en ontspanning bijvoorbeeld), en het gebruiken van energie. Er is sprake van een chronische onbalans in de energiehuishouding. Hierdoor ontstaat een verstoring tussen datgene wat je aankunt (draagkracht) en datgene wat je te doen hebt (draaglast).

Oorzaken

Er zijn veel oorzaken aan te wijzen die kunnen leiden tot een burn-out. In de meeste gevallen is het een combinatie van factoren die leiden tot uitval:

• Overbelasting
• Geen gezonde grenzen aangeven
• Hoge verwachtingen
• Niets uit handen kunnen geven
• Gebrek aan steun of hulp
• Slechte balans tussen werk en privé
• Psychische druk
• Relationele druk

Veel voorkomende klachten

Klachten die gepaard kunnen gaan met burn-out zijn (extreme) vermoeidheid, gevoel van uitputting, piekeren, overbezorgd zijn, depressieve gevoelens, concentratieverlies, opzien tegen het werk, slapeloosheid, opzien tegen persoonlijke contacten, pijn in de spieren, nek of rug, hoofdpijn, verhoogde prikkelbaarheid, geen ontspanning meer kunnen vinden, klachten over maag en darmen.

Vaak zien de mensen die dicht bij een persoon met burn-out staan dat deze klachten al langer gaande zijn of erger worden. Het toegeven dat er iets aan de hand is, lijkt voor veel ondernemers nog een grote stap. Mensen hebben vaak een gevoel van falen, en voelen zich niet zelden tekortschieten als ze erkennen een burn-out te hebben.

Gevolgen

De gevolgen van een burn-out zijn verstrekkend. Als je als agrarisch ondernemer (gedeeltelijk) wegvalt loop je tegen langdurige praktische, financiële en emotionele problemen aan. De continuïteit van je bedrijf komt in gevaar. Het herstelproces uit een burn-out kan makkelijk enige jaren duren. Vaak zijn ondernemers geneigd om weer te snel te veel werk te willen verrichten, maar dat lost de kern van de problemen niet op. Het gevolg is dat mensen niet echt herstellen, en de schade op lange termijn alleen maar groter wordt. 

Oplossingen en tips

Hoe moet het dan wel? Het spreekwoord zegt terecht dat voorkomen altijd beter is dan genezen. Dat houdt onder andere in dat je goed naar je lichaam moet luisteren, en kritisch met je tijd moet omgaan. Herstel van een burn-out begint met het erkennen en bespreken van de problemen en de bereidheid om er aan te werken. Alleen dan is herstel mogelijk.

• Schakel daarom hulp in: raadpleeg de huisarts en neem eventueel een coach in de arm die je in het herstelproces kan begeleiden.
• Herstel gaat via het terugwinnen van je energiebalans naar verandering in gedachtepatronen (over jezelf, je omgeving en je werk) en mondt uit in een structurele gedragsverandering (gezonde grenzen, structuur in je leven / het bedrijf, balans werk-privé etc.).

Je kunt op deze site een test doen om vast te stellen of je burn-out hebt. Kijk voor de test en meer informatie op deze link: Burn out test

Meer achtergronden over Burn-out coaching vind je hier: Burn-out coaching

Zoek hulp!

Als coach voor agrarische ondernemers begeleid ik regelmatig mensen met een burn-out. Ik merk bij hen dat het een hele opluchting kan zijn om de klachten te erkennen en er mee aan de slag te gaan. Er zijn ondernemers die aangeven wel hulp te willen, maar zich schamen of tegen de kosten opzien. Dat is heel begrijpelijk. Vraag jezelf af wat het je gaat kosten en wat de gevolgen op langere termijn zijn voor jezelf, je privé situatie en je bedrijf, als je geen hulp in zou schakelen en niet goed zou genezen.