Wat zijn jouw prioriteiten?

Tekst: Dik Veefkind – AgroCoach
Publicatie: Vakblad Boerderij / Boerderij online, 10 februari 2026.

Wat zijn jouw prioriteiten? Jarenlang hebben ze keihard gewerkt. En eerlijk is eerlijk: het resultaat mag er zijn. Een modern, goedlopend agrarisch bedrijf, een populaire neventak en een mooie woning met een goed onderhouden erf. Echt een visitekaartje.

Binnen in huis is alles al even goed verzorgd: sfeervol, modern en schoon. Ik schuif aan bij de lange eettafel. Voor mij zitten twee mensen van middelbare leeftijd. Ze kijken niet blij. Het hoge woord komt er al snel uit: we gaan uit elkaar. Terwijl ik deze boodschap even tot me laat doordringen, vertellen ze hun verhaal. De zelf getrokken conclusie is dat ze elkaar in de loop van de jaren zijn kwijtgeraakt. De liefde voor elkaar is overgegaan in de liefde voor het werk en het bezit en de status dat het heeft opgeleverd.

Een pijnlijk proces
Het is een bekend fenomeen dat veel relaties onder druk staan. Soms eindigt een relatie in een breuk of echtscheiding. Ook in de agrarische sector komen deze dingen regelmatig voor. Het is en blijft altijd een pijnlijk proces met vooral verliezers, zeker als er kinderen bij betrokken zijn. Je verliest de liefde, elkaar en wellicht je gezin. Voor de één is het beëindigen van een relatie een opluchting en het resultaat van een jarenlange strijd, voor de ander is het totaal onverwacht en een groot drama.

De volgorde van prioriteiten
Met enige regelmaat voer ik gesprekken met boeren die mentaal, fysiek of in een relatie vastlopen. Op zoek naar de mogelijke oorzaken komen we ook terecht bij de prioriteiten die mensen in het leven hebben. Wat is echt belangrijk voor je? Wat is goed voor je? Ik stel ze dan de vraag om de volgende zaken op volgorde van belangrijkheid te zetten: de relatie, het bedrijf, het gezin en jezelf.

In veel gevallen komen mensen tot de conclusie dat het bedrijf eigenlijk op nummer 1 staat. Enige logica zit daar wel in: je bedrijf is je bestaan, je leven, je inkomen en je passie. Vee of gewassen kunnen soms niet wachten.

Zorg voor jezelf
Maar datzelfde bedrijf wordt gedragen door jou. Dus als het met jou niet goed gaat, is de kans groot dat je relatie, je gezin en je bedrijf er ook onder lijden. Met alle gevolgen van dien. Dus je eerste prioriteit zou toch echt bij jezelf moeten liggen. Maar zelfzorg is in de agrarische wereld helaas nog niet zo vanzelfsprekend. Daar ligt dus een mooie, maar serieuze uitdaging.

Onderhoud aan je relatie
En dat brengt me bij de tweede prioriteit: je relatie. Ik zie veel relaties in zwaar weer en dat heeft gevolgen voor je eigen gezondheid, je welzijn en je gezin. Vaak zien we onze relaties als vanzelfsprekend: ze zijn er en we gaan ervan uit dat ze zullen standhouden. Maar niets is soms minder waar.

Ik maak wel eens de vergelijking met een trekker. Als je die nieuw koopt en je kijkt er jaren niet naar om, dan weet je dat het ding op een dag gaat vastlopen. Een trekker heeft onderhoud nodig. Zo is het ook met je relatie. Investeer regelmatig in elkaar, in tijd, aandacht, activiteiten en goede gesprekken. Maak werk van de onderlinge verbinding en liefde.

Het gezin vraagt aandacht
Prioriteit drie: je gezin. Het kan zo zijn dat je bedrijf zoveel van je vraagt dat naast je relatie ook je gezin eronder lijdt. Als je gezegend bent met kinderen, dan hebben zij ook jouw tijd, liefde, begeleiding en onverdeelde aandacht nodig. Dat is – wellicht ten overvloede – niet alleen de taak van moeders. Je bent en blijft een ouderteam en samen voed je kinderen op tot zelfstandig functionerende volwassenen.

Realiseer je dat wat in het gezin van herkomst wordt meegegeven, voor een groot deel bepalend is voor de rest van het leven van je kind(eren). Kinderen kijken gedrag van ouders af, dat zijn hun voorbeelden.

En het bedrijf dan?
Maar dat bedrijf dan? Als dat er niet is, dan kunnen we ook niet leven zoals we willen, toch? Dat klopt. En er zullen momenten en tijden zijn dat wat er achter moet gebeuren ten koste zal gaan van de eerdergenoemde prioriteiten. Maar laat dat incidenteel zijn en niet structureel. Trouwens: als je prioriteiten goed zijn, kunnen ze ook wel wat hebben.

Voor de ondernemers die ik in dit voorbeeld begeleid, lijkt het helaas te laat. Laat jij het zover komen? Wat zijn jouw prioriteiten?

Dik Veefkind is agrarisch coach, mediator en trainer en begeleidt agrarisch ondernemers en erfbetreders. Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of behoefte aan een goed gesprek? Neem dan contact met Dik op. Mail naar: info@agrocoach.nl of bel rechtstreeks: 06-53583325.

Lees het originele artikel ‘Wat zijn jouw prioriteiten?´ hier