Zelfleiderschap

Tekst: Dik Veefkind AgroCoach
Publicatie: Vakblad Boerderij / Boerderij online
Datum 8 september 2026

Wie zelf de regie neemt over zijn gedrag, keuzes en emoties, staat sterker in tijden van verandering en onzekerheid. Deze boer ontdekte dat goed leiderschap niet buiten jezelf begint, maar bij het ontwikkelen van zelfkennis, zelfbeheersing en zelfzorg.

Op een mooie zomeravond zitten we aan de waterkant te praten over zijn leven op de boerderij. Op de achtergrond horen we de bedrijvigheid in de polder. Er wordt overal volop hooi en gras binnengehaald. Tevreden kijkt hij over het water en vertelt over zijn reis als boer en ondernemer.

Hij is nu 65 en heeft een lange weg afgelegd. Van alles zag hij voorbij komen: invoering van het melkquotum, mestbeleid, MKZ, droogte, slechte melkprijzen, grote financieringen, stijgende kosten en dan nu weer het stikstofdebat met al het gedoe eromheen.

Succes wordt niet bepaald door hoe de wind waait

Ook privé ging het niet altijd makkelijk. Herrie in de samenwerking met zijn broer, stress, gezondheidsklachten, lastige tijden in het gezin… “Ik heb mijn portie wel gehad”, zegt hij scherp. En toch is hij tevreden. Zijn beide kinderen zetten het voort samen met een paar medewerkers. “Door alles heen zijn wij er nog, als gezin, familie en als boer. En al wordt het ons niet makkelijk gemaakt, wij zien wel toekomst”.

Op mijn vraag waar volgens hem de sleutel ligt van zijn tevredenheid legt hij uit dat het te maken heeft met goed leiderschap. “Als boer ben je een leidinggevende in het klein”, is zijn overtuiging.

Succesvol zijn en goed leiderschap
Volgens deze boer is er een verband tussen succesvol zijn en goed leiderschap. Uiteraard is succes niet alleen afhankelijk van goed leiderschap, maar het kan er zeker aan bijdragen.

Leiding geven begint bij jezelf. Zelfleiderschap houdt in grote lijnen in dat je bewust de regie neemt over je eigen gedrag, keuzes, emoties en professionele ontwikkeling. Volgens Charles Manz – een expert op dit gebied – rust goed leiderschap op drie pijlers:

Zelfkennis: weet wat je kwaliteiten, je valkuilen, waarden en energiebronnen zijn.
Zelfbeheersing: het reguleren van je emoties, je acties en je focus ook als je onder druk staat.
Zelfzorg: het bewaken van je mentale en fysieke grenzen om overbelasting te voorkomen.

Goed zelfleiderschap zit volgens Manz in een niet-afwachtende houding en het nemen van initiatief, het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen fouten en successen, heldere doelen stellen en halen, de juiste prioriteiten hebben en openstaan voor persoonlijke groei en feedback op je gedrag.

Minder stress
Het verband tussen leiderschap en tevredenheid waar deze boer over spreekt, is door Manz en zijn vakgenoten veelvuldig wetenschappelijk bewezen. Mensen met een hoog niveau van zelfleiderschap ervaren minder stress, zijn productiever en presteren beter onder druk. Zij laten hun geluk en succes niet afhangen van de waan van de dag of de grillen van de politiek, maar van hun eigen innerlijke kompas.

Terwijl de zon langzaam wegzakt, wordt de les van deze avond helder. De nuchtere wijsheid van deze zestiger spreekt boekdelen: succes en tevredenheid worden niet bepaald door hoe de wind waait, maar door de manier waarop je de zeilen zet. Goed zelfleiderschap is dan als een boei in stormachtige tijden. Wie de regie over zijn eigen binnenwereld pakt, kan de buitenwereld beter aan. Goed leiderschap begint bij jezelf, zo bewijst de ervaring en levenswijsheid van deze boer.

Dik Veefkind is agrarisch coach, mediator en trainer en begeleidt agrarisch ondernemers en erfbetreders. Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of behoefte aan een goed gesprek? Neem dan contact met Dik op. Mail naar: info@agrocoach.nl of bel rechtstreeks: 06-53583325.

Lees het originele artikel Zelfleiderschap hier